نەرمەکاڵای کلینیکی دەروونی: هەڵسەنگاندن، دانیشتنی هەفتانە و تێبینی نهێنی

زۆر کارگە بە پڕۆگرامی هەنووکەیی کلینیکەکە، یان بە ڕۆژژمێر و پرسیارنامەی چاپکراو دەست پێدەکەن. پاشان کێشەکە بە بێدەنگی دەست پێدەکات:

• پێشوازی دەتوانێت تێبینییەکان بخوێنێتەوە. لە زۆر پڕۆگرامی گشتیدا، هەر کەسێک فایلی نەخۆشێک بکاتەوە هەموو دانیشتنەکانی ناوی دەکاتەوە.
• پرسیارنامەکان لەسەر کاغەز دەمێننەوە. کەسێک PHQ-9 بە دەست کۆ دەکاتەوە، و تەنیا کۆکەی، ئەگەر هەر شتێک، دەگاتە فایلەکە.
• پلانی سەلامەتی لەسەر یەک کۆمپیوتەر دەژی، لەگەڵ ژمارەی تەلەفۆنێک کە لەو کاتەوە کەس نەیپشکنیوە.
• دانیشتنە هەفتانەکان یەک بە یەک حیجز دەکرێن: دە جار چوون بۆ ڕۆژژمێر بۆ دە دانیشتن.

لە چاودێریی تەندروستیی دەروونیدا، نهێنی ڕێکخستنێک نییە دواتر زیاد بکرێت. یەکەم شتە کە نەرمەکاڵا دەبێت ڕاستی بکات.

پێش بەراوردکردنی پڕۆگرامەکان لەسەر ئەم لیستە لەگەڵ هاوکارەکانت ڕێک بکەون؛ لەسەر کاغەزیش دەگونجێت:

ئەمە ڕێگای یەک نەخۆشە بە OPALEVI بۆ ناوەندەکانی تەندروستیی دەروونی، لە بەشی دەروونناسی و دەروونپزیشکی. کاروبارێک کە وەک ناوەندی تەندروستیی دەروونی تۆمار کرابێت دانیشتن دەبینێت لەو شوێنەی کلینیکەکانی تر سەردان دەبینن، و چارەسەرکار لەجیاتی پزیشک. وشە ئەستوورەکان ئەو لەیبڵانەن کە لەسەر شاشەکەن.

1. 1

   حیجز بکە

   پێشوازی یان چارەسەرکار زیادکردنی چاوپێکەوتن دەکاتەوە، نەخۆشەکە دەدۆزێتەوە یان تۆمار دەکات، خزمەتگوزاری و کاتژمێر هەڵدەبژێرێت، و یەکسەر دەبینێت ئایا چارەسەرکار بەتاڵە.

2. 2

   بگات

   پێشوازی گەیشتن تۆمار دەکات و ناردن بۆ چارەسەرکار دادەگرێت، کە نەخۆشەکە دەخاتە لیستی چارەسەرکار بێ ئەوەی هیچ شتێکی کلینیکی بکرێتەوە.

3. 3

   ڕاپۆرتەکە بنووسە

   دوازدە بەش شوێنی چاوپێکەوتنەکە دەکەون، لە گلەییە سەرەکییەکان و دۆخی هەستیی ئێستاوە تا شێوازی خەو و خواردن، ئامانجەکانی چارەسەر و پشکنینەکان. هەریەکەیان پیشان دەدات کێ دوایین جار نووسیویەتی و کەی.

4. 4

   بیپشکنە

   لە ژێر هەڵسەنگاندنی دەروونی، پشکنینی دۆخی دەروونی یازدە بوار نیشان دەکات، لە ڕووکارەوە تا حوکمدان، وەک ئاسایی، نائاسایی یان هەڵنەسەنگێنراوە؛ ڕیزێکی بەتاڵ تەنیا مانای ئەوەیە هیچ شتێک تۆمار نەکراوە.

5. 5

   چارەسەرەکە تۆمار بکە

   لە ژێر چارەسەرکردن: ژمارەی دانیشتن، شێوازی چارەسەری (CBT، دینامیکی دەروونی، سیستەمی، پشتگیری، یان شتی تر)، ئامانجەکان، دەستێوەردانەکان و بەرواری دانیشتنی داهاتوو.

6. 6

   هەنگاوی داهاتوو پلان بکە

   کاتی چاوپێکەوتنی دواداچوون دیاری بکە، لە ژێر هەنگاوەکانی داهاتوو، ڕۆژژمێر بۆ ئەم نەخۆشە لەسەر بەرواری دانیشتنی داهاتوو دەکاتەوە. پارەدان لەسەر هەمان شاشە وەردەگیرێت، لەگەڵ چاپکردنی وەسڵ.

دوو تێبینیی ڕوون. ژمارەی دانیشتن تۆ دەینووسیت؛ ڕۆژژمێر خۆی خولێک دەژمێرێت، و ئەو دووانە بەیەکەوە نەبەسترابنەوە. و هەر پاشەکەوتکردنێک کە شتێک بگۆڕێت دەکەوێتە مێژووی گۆڕانکارییەکان، کە پیشان دەدات کێ کام بەشی گۆڕیوە، پێش و دوای. پەرستار و یاریدەدەر دەتوانن دانیشتنێک ئامادە بکەن، بەڵام نووسینی تۆماری کلینیکی کاری ئەو چارەسەرکارەیە کە چارەسەرەکە دەکات.

لە ژێر پێوەرەکانی هەڵسەنگاندن پرسیارنامەی PHQ-9 و پرسیارنامەی GAD-7 هەن. هەر خاڵێک بە یەکێک لە چوار دوگمە وەڵام دەدرێتەوە، لە «هیچ کات»ەوە تا «نزیکەی هەموو ڕۆژێک»، و پانێڵەکە هەروەک وەڵام دەدەیتەوە کۆیان دەکاتەوە، ژمارەی وەڵامدراوەکان و مەودا لە تەنیشت کۆیەکە پیشان دەدات: «3 (9/9 · 0-27)» هەرگیز لەگەڵ کۆی دوو وەڵام تێکەڵ ناکرێت. پاککردنەوە هەڵبژاردنێکی هەڵە هەڵدەوەشێنێتەوە. هەردووکیان بە ئازادی دەتوانرێت دووبارە بکرێنەوە، وەک ماڵپەڕی فەرمیی پێوەرەکان (بەستەری دەرەکی) دەڵێت، بۆیە هەموو خاڵەکان لەسەر شاشەن.

هەمان بەش دۆخی هەستی ئەمڕۆ (0-10)، ئاستی دڵەڕاوکێ (0-10)، کوالیتی خەو، کاتژمێرەکانی خەو و کارکردنی ڕۆژانە تۆمار دەکات، هەموویان پزیشک دەیاننووسێت. کاتێک دوو دانیشتن هەڵسەنگاندنیان تێدایە، دۆخی هەستی و دڵەڕاوکێ بەناو دانیشتنەکاندا هەردووکیان بەناو دانیشتنەکانی ئەم نەخۆشە لە بەشەکەدا دەکێشێت.

دوو سنووری دڵسۆزانە. خاڵەکان، ڕیزبەندی و نمرەدان ئەوانەن کە بڵاوکراونەتەوە، و دەقی ئینگلیزی نزیکە لە دەقی بڵاوکراوە؛ بە زمانەکانی تر وەرگێڕانێکی کارکردنە، نەک پشتڕاستکراو، بۆیە پێش پشتبەستن بە وەشانە پشتڕاستکراوەکە بەراوردی بکە. و بێ پۆرتاڵی نەخۆش، پرسیارنامەکان لە دانیشتنەکەدا پڕ دەکرێنەوە، نەک پێشوەخت دەنێردرێن.

دوو کاغەز لەیەک جیا بکەرەوە. تۆماری پزیشک لە ژێر هەڵسەنگاندنی مەترسییە، بە سەردێڕی «تۆمارێکە، نەک هەڵسەنگاندنێکی خۆکار — حوکمدان لای پزیشک دەمێنێتەوە»: هەڵبژاردنێکی نیگەرانی سەلامەتی، خشتەیەکی ماددە دەروون-چالاکەکان (هەرگیز، لە ڕابردوودا، ئێستا) و تێبینیی سەلامەتی.

کاغەزی نەخۆش پلانی سەلامەتی و پلانی چارەسەرە، کە هەنگاوەکانی ستانلی-براون بەپێی ڕیزبەندییان دەکەوێتەوە، لەگەڵ نەخۆشەکە بە وشەکانی خۆی نووسراوە:

• نیشانەکانی ئاگادارکردنەوە، و ئەو شتانەی بە تەنیا دەتوانێت بیکات بۆ ئەوەی بیر لەوە نەکاتەوە؛
• ئەو کەس و شوێنانەی یارمەتی دەدەن، ئەو کەسانەی دەتوانێت داوایان لێ بکات، پسپۆڕانی بۆ پەیوەندی، لەگەڵ تەلەفۆن و کاتژمێر؛
• ژمارەکانی قەیران و فریاگوزاری، کە بۆ وڵاتەکەی نووسراون: هیچیان بۆ تۆ پڕ ناکرێتەوە؛
• سەلامەتتر کردنی دەوروبەری، و ئەوەی لای زۆر گرنگە؛
• کارە ڕێککەوتراوەکان (چی، کێ، تا کەی) و بەرواری پێداچوونەوە.

کاتێک پاشەکەوت کرا، دوگمەی پلانی سەلامەتی و مامەڵەکردن لەسەر سەرپەڕی نامەی کلینیکەکە چاپی دەکات، تەنیا ئەو هەنگاوانەی تۆ نووسیوتن، بەو ژمارەیەی هەن. هیچ شتێک لە بەشی مەترسی و هیچ نمرەیەک چاپ ناکات، بۆیە نەخۆش دەتوانێت لە ماڵەوە پیشانی بدات.

لە کلینیکێکی هاوبەشدا، پرسیارەکە ئەوەیە کێ لە بینادا دەتوانێت تێبینییەک بخوێنێتەوە. OPALEVI بە سێ چین وەڵام دەداتەوە.

پێشوازی و دارایی

پێشوازی حیجز دەکات، گەیشتن تۆمار دەکات و پارە وەردەگرێت، بەڵام تۆماری کلینیکی تەنیا ئەگەر کلینیکەکە ڕەنگە پێشوازیکردن مێژووی سەردانی نەخۆشەکان ببینێت نیشان بکات دەخوێنێتەوە، کە لە کلینیکێکی نوێدا کوژاوەتەوە. دارایی هەرگیز نایانخوێنێتەوە. ڕۆژی مێزەکە لە نەرمەکاڵای پێشوازیی کلینیک دایە.

هەر بەشێک

نهێنیی تۆمار، لە ژێر ڕێکخستنەکان ← ڕێکخستنی بەشەکان، هەموو کلینیکەکە، بەش (ستافەکەی، چارەسەرکاری دیاریکراو و بەڕێوەبەرەکان) یان تەنها پزیشکەکە پێشکەش دەکات. دەروونناسی و دەروونپزیشکی لە ئاستی بەش دەست پێدەکات کاتێک کەس هەڵینەبژاردبێت، بۆیە پزیشکی گشتی لەهەمان پۆلیکلینیکدا تێبینییەکانی چارەسەر ناخوێنێتەوە. کارگەیەکی یەک بەش خۆکار یان تەنها پزیشکەکە وەردەگرێت. بەڕێوەبەران هەمیشە دەتوانن بخوێننەوە، بۆیە ئەو ڕۆڵە بە کەمی بدە. لە لیستەکاندا، تۆمارێکی داخراو بەروار، بەش و چارەسەرکارەکەی دەپارێزێت و سنووردارکراو پیشان دەدات.

هەر پزیشکێک

پزیشکان تەنها دەتوانن دەستیان بگات بە نەخۆشەکانی خۆیان هەر پزیشکێک بۆ ئەو نەخۆشانە سنووردار دەکات کە لەسەر ئەون. هەموو کەسێک چوونەژوورەوەی تایبەتی هەیە، و ڕۆڵەکان دەکرێت مۆڵەت بە مۆڵەت ڕێک بخرێن یان وەک بنەمای ڕۆڵی خۆت بەکار بهێنرێن، وەک کارمەندی کۆمەڵایەتی.

لە زیادکردنی چاوپێکەوتن، خولی چارەسەری نیشانکراو ڕۆژەکانی هەفتە و چەند دانیشتن دەپرسێت، لە دووەوە تا سی، و هەمووی لە کاتژمێری یەکەم دانیشتن دادەنێت. ململانێیەک هەموو خولەکە ڕەت دەکاتەوە لەجیاتی نیوە حیجزکردنی. هەر دانیشتنێک پاشان چاوپێکەوتنێکی ئاساییە بە ناونیشانی «دانیشتنی 3 لە 10»، و خولەکە ڕابگرە ئەوەی هەڵبژێردراوە و هەموو دوای ئەوە هەڵدەوەشێنێتەوە. فیزیۆتێراپیستەکان هەمان ئامراز بەکاردێنن؛ نەرمەکاڵای کلینیکی فیزیۆتێراپی ببینە. کاتێک ڕۆژێک پێشتر بیرخستنەوە بە ئیمەیڵ بۆ نەخۆش بنێرە نیشان کرا، بۆ هەموو دانیشتنەکانی خولەکە جێبەجێ دەبێت، بۆیە دەکرێت پێش هەر یەکێک ئیمەیڵ بۆ نەخۆش بنێردرێت ئەگەر فایلەکە ئیمەیڵی تێدا بێت.

وەک ناوەندی تەندروستیی دەروونی تۆمارکراو، کاروبارێک گروپەکانیش وەردەگرێت (دانیشتنی گروپ لەگەڵ لیستی ئامادەبوون، تێبینییەکی تایبەت بۆ هەر بەشداربوویەک و ناوەکان تەنیا بۆ ستافی کلینیکی پیشان دەدرێن)، پرۆگرامەکان (بەرنامەیەکی چارەسەر لەگەڵ ئامانج، کارمەندی سەرەکی و پلانی دەرچوون) و دەفتەرێکی ڕووداو بۆ ڕووداوی وەک زیان بە خود یان نەخۆشێک کە بێ ئاگادارکردنەوە بڕوات، کە نەرمەکاڵای ماڵی پیرانیش دەیگرێتەوە. کارگەیەکی تایبەت هیچ لە سێکەیان ناخاتە کار.

هەر پڕۆگرامێک لەسەر هەفتەی نەخۆشێکی ڕاستەقینە تاقی بکەرەوە نەک دیمۆیەک، و بپرسە:

نرخەکان و ژمێرەری تیم: نرخەکان. لیستێکی گشتیی کلینیک: چۆن نەرمەکاڵای کلینیک هەڵبژێریت. ئەوەی تری بەرهەمەکە: تایبەتمەندییەکان.

تۆمارکردن وەک ناوەندی تەندروستیی دەروونی بەشی دەروونناسی و دەروونپزیشکی دروست دەکات، و یەکەم هەنگاوەکان لەسەر شاشەی ئەمڕۆ ئەوەی دوای دێت لیست دەکات.

1. 1

   نرخی خزمەتگوزارییەکانت دابنێ

   خزمەتگوزاری و نرخەکانت زیاد بکە: هەڵسەنگاندنی سەرەتایی، دانیشتنی چارەسەر، دانیشتنی خێزان.

2. 2

   دیاری بکە کێ چی دەخوێنێتەوە

   پێش یەکەم تێبینیی ڕاستەقینە نهێنیی تۆمار بکەرەوە؛ تەنها پزیشکەکە هەڵبژێرە لەو شوێنەی تێبینییەکانی یەک چارەسەرکار دەبێت هی خۆی بمێننەوە.

3. 3

   تیمەکە بهێنە ژوورەوە

   هاوکارەکانت بانگهێشت بکە بە ڕۆڵە ڕاستەقینەکانیان، تا هەر چارەسەرکارێک ستوونێکی ڕۆژژمێری هەبێت.

4. 4

   یەک خولی ڕاستەقینە جێبەجێ بکە

   دانیشتنە هەفتانەکانی نەخۆشێک وەک خولێک حیجز بکە، PHQ-9ێک پڕ بکەرەوە و پلانێکی سەلامەتی چاپ بکە.